Türkiye’de Yabancılar Hukuku

1. Türkiye’de Vatandaşlık Alma Yolları:

1.1. Vatandaşlığa Kabulün Genel Esasları:

Türk vatandaşlığına kabulün genel şartları reşit ve ayırt etme gücüne sahip olmak, Türkiye’de kesintisiz en az 5 yıl ikamet etmek, Türkiye’de yerleşmeye karar karar verdiğini davranışlarıyla göstermek, bulaşıcı hastalık taşımamak, iyi ahlak sahibi olmak, yeterli Türkçe bilmek, Geçimini sağlayacak gelire veya mesleğe sahip olmak, milli güvenlik ve kamu düzeni açısından engel teşkil etmemek.

1.2. Mülk Edinimi Yoluyla Vatandaşlık Alma:

Mülk edinimi yoluyla vatandaşlık alımı için en az 400.000 USD değerinde taşınmaz satın alımı gereklidir. Alınan bu taşınmaz tapuya “3 yıl satılamaz” şerhiyle tescil edilmelidir. Taşınmazın bedeli döviz olarak Türkiye’ye getirilmiş olmalıdır. Çevre, Şehircilik ve İklim Değişikliği Bakanlığı’nın uygunluk belgesi alınmalıdır. 

1.3. Evlilik Yoluyla Vatandaşlık Alma:

Evlilik birliği en az 3 yıl devam etmelidir. Ortak yaşam sürdürülmelidir. Ancak başvurudan sonra Türk vatandaşı eşin ölümü sebebiyle evlilik dona ererse bu şart aranmaz. Aile bütünlüğüne zarar verecek davranışlar olmamalıdır. Ve kamu güvenliğine tehdit oluşturmamalıdır.

1.4. Doğumla Türk Vatandaşlığı Alma:

Türkiye Cumhuriyeti vatandaşı ana ve babanın evlilik birliği içerisinde doğan çocuk, Türkiye Cumhuriyeti vatandaşıdır. Türkiye Cumhuriyeti vatandaşı ana ve yabancı babanın evlilik birliğinden doğan çocuk, Türkiye Cumhuriyeti vatandaşıdır. Türkiye Cumhuriyeti vatandaşı baba ve yabancı ananın evlilik birliğinden doğan çocuk soybağı kurulmasını sağlayan usul ve esasların yerine getirildiği durumda, Türkiye Cumhuriyeti vatandaşıdır. Türkiiyede doğan yabancı ana ve babanın evlilik birliğinden doğan, herhangi bir ülkenin vatandaşlığını kazanmayan çocuklar, Türkiye Cumhuriyeti vatandaşıdır.

1.5. Uzun Süreli İkamet ile Vatandaşlık Alma:

En az 5 yıl kesintisiz ikamet eden kişiler, genel şartları sağlıyorsa vatandaşlığa başvurabilir. Sürekli ikamet izni almış olanlar için başvuru kolaylaşır. 

2. Türkiye’ye Geliş Yolları ve Hukuki Statüler: 

2.1. Vizesiz Giriş/ Turistik Vize:

Türkiye, bazı ülke vatandaşlarına 90 güne kadar vizesiz giriş izni verir. İlgili ülkelerin dışındaki ülkeler için e-vize veya konsolosluktan vize alınması gereklidir.

Turistik vize ile gelen kişilerin; konaklama bilgisi, geçim kaynakları gibi şartları sorulabilir. Turistik vize süresinin aşılması halinde vize ihlali sayılabilir.

2.2. Aile İkamet İzni:

Türk vatandaşlarının veya yasal ikamet iznine sahip yabancıların; eşi, 18 yaş altındaki çocukları, bakmakla yükümlü olduğu ebeveynleri için alınabilir. 

6458 sayılı kanunun 35. maddesi uyarınca şartları şu şekilde sıralanır; evli olunduğunun kanıtlanması, gelir, konut, sağlık güvencesi ve sabıka kaydı gibi şartların sağlanması vd..

2.3. Öğrenci İzni:

Türkiye’deki bir üniversiteye/okula kabul edilmiş öğrenciler başvurabilir.

Öğrenciler çalışma izni olmadan çalışamazlar, ancak lisansüstü öğrencileri kısıtlı şekilde çalışabilirler.

Öğrenci ikamet izni için gerekli şartlar 6458 sayılı kanunun 39. maddesinde düzenlenmiştir. Kısaca bahsetmek gerekirse; okula kabul mektubu, geçim ve barınma şartlarının sağlanması ve sağlık sigortası gerekli şartlar arasındadır. 

2.4. Çalışma İzni:

Bakanlık onaylı işveren aracılığıyla alınır. Süreli/süresiz, bağımsız çalışma izni ve Turkuaz Kart şeklinde sınıflandırılır.

Usulsüz çalışmak idari para cezası ve sınır dışı edilme riski gibi müeyyideler doğurur. 

2.5. Vize İhlali/ Kaçak Giriş: Durumu:

Süresi dolan veya hiç vize almadan girenler “yasadışı yabancı” statüsündedir. 

Müeyyide olarak; idari gözetim, geri gönderme merkezine sevk, yurtdışı yasağı (1 ila 5 yıl ) veya idari para cezası uygulanır.

Gönüllü ayrılma ile yaptırım azaltılabilir.